Bị Tạm Giữ Và Tước Giấy Phép Lái Xe Có Khác Gì Nhau? Những Quy Định Liên Quan

Tạm giữ và tước giấy phép lái xe là hai hình thức xử lý trong luật giao thông, bao gồm việc tạm giữ tang vật để xác minh lỗi, và tước quyền sử dụng như một hình thức phạt nặng.

Bị tạm giữ và tước giấy phép lái xe là hai biện pháp hoàn toàn khác nhau về bản chất pháp lý, mục đích áp dụng và hệ quả pháp lý đối với người vi phạm. 

Tạm giữ giấy phép lái xe (GPLX) là biện pháp ngăn chặn hành chính nhằm bảo đảm thi hành quyết định xử phạt, trong khi tước GPLX là một hình thức xử phạt bổ sung được áp dụng với hành vi vi phạm nghiêm trọng luật giao thông đường bộ. 

Điểm mấu chốt: người bị tạm giữ GPLX vẫn được điều khiển phương tiện tham gia giao thông, còn người bị tước GPLX thì tuyệt đối không.

Trong bài viết này, Trường Đào Tạo & Sát Hạch Lái Xe TP.HCM Đồng Tâm – sẽ mổ xẻ chi tiết sự khác biệt giữa hai khái niệm, phân tích các trường hợp áp dụng, mức xử phạt cụ thể và giải đáp những câu hỏi thường gặp. 

Tạm Giữ Và Tước Giấy Phép Lái Xe Là Gì?

Tạm giữ GPLX là biện pháp ngăn chặn hành chính được Cảnh sát giao thông áp dụng để “làm tin”, bảo đảm người vi phạm chấp hành quyết định xử phạt hoặc phục vụ công tác xác minh tình tiết vụ việc. 

Căn cứ pháp lý chính là Điều 125 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2020), theo đó việc tạm giữ không ảnh hưởng đến quyền sử dụng giấy phép. 

Tước GPLX là hình thức xử phạt bổ sung áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm nghiêm trọng các quy định về trật tự an toàn giao thông.

Trong toàn bộ thời hạn bị tước, người vi phạm không được điều khiển phương tiện tham gia giao thông, đồng thời không được làm thủ tục cấp mới, cấp đổi giấy phép. 

Theo phân tích của Trường Đào Tạo & Sát Hạch Lái Xe TP.HCM Đồng Tâm, đây là chế tài mang tính răn đe cao, tác động trực tiếp đến quyền hành nghề lái xe.

Tạm Giữ Và Tước Giấy Phép Lái Xe Có Khác Gì Nhau?

Sự khác biệt giữa tạm giữ và tước GPLX thể hiện rõ ở bốn tiêu chí chính: bản chất pháp lý, mục đích, thời hạn và quyền điều khiển phương tiện. 

Bảng so sánh dưới đây giúp bạn hình dung nhanh:

Tiêu chí	Tạm giữ GPLX	Tước GPLX
Bản chất	Biện pháp ngăn chặn hành chính	Hình thức xử phạt bổ sung
Mục đích	Bảo đảm thi hành quyết định xử phạt	Răn đe, trừng phạt vi phạm nghiêm trọng
Thời hạn	Thường từ 07 ngày đến tối đa 10 ngày làm việc (vụ việc phức tạp có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày).	Từ 1 – 24 tháng tùy mức độ
Quyền lái xe	Vẫn được lái xe tham gia giao thông	Không được điều khiển phương tiện
Giấy hẹn	Có giá trị thay thế GPLX	Không có giá trị thay thế
Mức độ nghiêm trọng	Nhẹ hơn	Nghiêm trọng hơn

Quy Định Chi Tiết Về Tạm Giữ Giấy Phép Lái Xe Tài Xế Cần Biết

Việc tạm giữ GPLX được điều chỉnh bởi Luật Xử lý vi phạm hành chính, Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP) và Nghị định 168/2024/NĐ-CP. 

Những trường hợp nào bị tạm giữ bằng lái xe?

Căn cứ quy định tại Khoản 2 Điều 82 Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Điểm b Khoản 32 Điều 2 Nghị định 123/2021/NĐ-CP), Cảnh sát giao thông được phép tạm giữ GPLX trong các tình huống người vi phạm chưa thể nộp phạt ngay tại chỗ hoặc cần xác minh tình tiết vụ việc. 

Các tình huống điển hình bao gồm:

• Các lỗi vượt mức phạt tại chỗ: Bất kỳ lỗi nào có mức phạt tiền vượt quá 250.000 đồng đối với cá nhân mà bạn không thể nộp phạt ngay tại thời điểm kiểm tra.
• Các lỗi phổ biến: Điển hình là hành vi chạy quá tốc độ quy định từ 05 km/h đến dưới 10 km/h (phạt tiền từ 800.000 – 1.000.000 đồng đối với ô tô), đi không đúng làn đường, phần đường (phạt 4.000.000 – 6.000.000 đồng) hoặc không có Giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự còn hiệu lực.
• Trường hợp cần xác minh: Nếu vụ việc có tình tiết phức tạp cần xác minh thêm, CSGT cũng có thể tạm giữ GPLX của bạn trong thời hạn không quá 30 ngày (có thể gia hạn).

Thời gian tạm giữ giấy phép lái xe tối đa là bao lâu?

Theo quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính, thời gian tạm giữ giấy phép lái xe tối đa là 30 ngày kể từ ngày tạm giữ đối với các vụ việc phức tạp cần xác minh. Trong trường hợp bình thường, thời hạn này chỉ là 07 ngày làm việc.

Chi tiết thời gian tạm giữ:

• 7 ngày làm việc: Thời hạn thông thường để cơ quan chức năng xử lý vi phạm.
• Tối đa 30 ngày: Áp dụng cho các vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp cần tiến hành xác minh thêm.

Quá hạn hẹn trên biên bản mà vẫn lái xe thì có bị phạt không?

Có. Giấy hẹn chỉ có giá trị trong thời gian ghi trên đó. Ngay khi quá một ngày, việc bạn lái xe sẽ bị coi là hành vi “điều khiển phương tiện không có giấy phép lái xe”.

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP mức phạt cụ thể từ 2.000.000 – 20.000.000 vnđ tùy thuộc vào loại phương tiện. Cụ thể:

• Xe máy dưới 125cm³ hoặc công suất động cơ điện đến 11kW : Phạt tiền 2.000.000 – 4.000.000 vnđ.
• Xe máy trên 125cm³ hoặc công suất động cơ điện trên 11kW: Phạt tiền: 6.000.000 – 8.000.000 vnđ.
• Đối với ô tô: Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

Ngoài ra, bạn sẽ bị tạm giữ phương tiện tối đa 07 ngày làm việc để ngăn chặn hành vi vi phạm tiếp diễn.

Quy Định Về Các Trường Hợp Bị Tước Giấy Phép Lái Xe Và Mức Phạt Liên Quan

Các trường hợp bị tước giấy phép lái xe (GPLX) áp dụng cho các hành vi vi phạm giao thông nguy hiểm, với thời hạn tước phổ biến từ 1 tháng đến 24 tháng kèm theo mức phạt tiền tương ứng tùy theo mức độ nghiêm trọng và loại phương tiện. 

Những trường hợp nào bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe?

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, giấy phép lái xe bị tước quyền sử dụng trong các trường hợp vi phạm giao thông nghiêm trọng gồm: vi phạm nồng độ cồn hoặc chất ma túy, chạy quá tốc độ gây nguy hiểm, và gây tai nạn bỏ trốn không giữ nguyên hiện trường. 

Thời gian tước có thời hạn từ 1 tháng đến 24 tháng tùy thuộc vào mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm.

Cụ thể các hành vi và thời gian tước GPLX như sau:

• Vi phạm nồng độ cồn:
  • Chưa vượt quá 50 miligam/100 mililít máu hoặc 0,25 miligam/1 lít khí thở: Tước GPLX từ 10 – 12 tháng.
  • Vượt quá 50 đến 80 miligam/100 mililít máu hoặc 0,25 đến 0,4 miligam/1 lít khí thở: Tước GPLX từ 16 – 18 tháng.
  • Vượt quá 80 miligam/100 mililít máu hoặc 0,4 miligam/1 lít khí thở: Tước GPLX từ 22 – 24 tháng.
• Điều khiển xe trên đường mà trong cơ thể có chất ma túy: Tước GPLX từ 22 – 24 tháng.
• Không chấp hành yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn, ma túy của người thi hành công vụ: Tước GPLX từ 22 – 24 tháng.
• Gây tai nạn giao thông không dừng lại, không giữ nguyên hiện trường, bỏ trốn: Tước GPLX từ 02 – 04 tháng hoặc cao hơn tùy mức độ.
• Lạng lách, đánh võng, đua xe trái phép: Tước GPLX từ 02 – 04 tháng, trường hợp tái phạm hoặc gây tai nạn có thể bị tước lâu hơn hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
• Đi ngược chiều trên đường cao tốc, lùi xe trên đường cao tốc: Tước GPLX từ 05 – 07 tháng.
• Điều khiển xe chạy quá tốc độ quy định trên 35 km/h: Tước GPLX từ 02 – 04 tháng.

Theo báo cáo Ủy ban ATGT Quốc gia, mỗi năm cả nước xử lý hàng triệu vụ vi phạm giao thông, trong đó vi phạm nồng độ cồn chiếm tỷ trọng lớn – nhóm bị tước GPLX nhiều nhất. 

Bị tước bằng lái vẫn lái xe bị phạt bao nhiêu?

Người bị tước GPLX mà vẫn điều khiển phương tiện sẽ bị xử phạt như hành vi không có GPLX, đồng thời chịu thêm chế tài hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng. 

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP mức phạt từ 2.000.000 – 20.000.000 vnđ tùy theo loại phương tiện. Cụ thể ở bảng sau:

Phương tiện	Mức phạt tiền	Hệ quả kèm theo
Xe máy dưới 125cm³ hoặc công suất động cơ điện đến 11 kW	2.000.000 – 4.000.000 đồng	Tạm giữ xe 7 ngày
Xe máy từ 125cm³ hoặc công suất động cơ điện trên 11 kW	6.000.000 – 8.000.000 đồng	Tạm giữ xe 7 ngày
Xe ô tô	18.000.000 – 20.000.000 đồng	Tạm giữ xe 7 ngày

Nghiêm trọng hơn, nếu gây tai nạn khi đang bị tước GPLX, người điều khiển có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 260 Bộ luật Hình sự năm 2015 với khung phạt tù lên đến 15 năm.

Đội ngũ giảng viên Trường Đào Tạo & Sát Hạch Lái Xe TP.HCM Đồng Tâm luôn nhấn mạnh trong chương trình đào tạo: tuyệt đối không cầm lái khi đang bị tước GPLX – hệ lụy pháp lý và tài chính lớn hơn rất nhiều so với việc chờ hết thời hạn.

Giải Đáp Những Câu Hỏi Về Tạm Giữ Và Tước Bằng Lái Xe

Giấy hẹn có thay thế giấy phép lái xe được không?

Có. Biên bản/giấy hẹn của CSGT khi tạm giữ GPLX có giá trị thay thế GPLX để điều khiển phương tiện đúng loại đã ghi trong giấy phép, cho đến hết ngày hẹn xử lý.

Làm thế nào để tra cứu tình trạng GPLX đang bị tạm giữ hoặc tước?

Tra cứu trên Cổng Dịch vụ công Bộ Công an, website Cục CSGT (csgt.vn), hoặc ứng dụng VNeID – nhập số GPLX để xem tình trạng.

Bị giữ GPLX nhưng chưa nộp phạt có sao không?

Có. Quá 10 ngày kể từ ngày nhận quyết định xử phạt mà không nộp phạt sẽ bị cưỡng chế thi hành, cộng thêm 0,05%/ngày trên tổng số tiền phạt chậm nộp.

Quá thời hạn nhận lại GPLX có bị mất không?

Sau 1 năm không đến nhận, cơ quan chức năng sẽ thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng. Nếu tiếp tục không nhận, GPLX có thể bị hủy bỏ và người dân phải thi lại từ đầu.

Có được đổi GPLX khi đang bị tạm giữ hoặc bị tước không? 

Không được đổi. Phải chờ hết thời hạn xử lý và nhận lại GPLX gốc mới làm thủ tục cấp đổi GPLX. Tham khảo: Hướng dẫn đổi GPLX online nhanh tại nhà.

Bị tước bằng lái xe có được nâng hạng không?

Người đang bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe (GPLX) không được phép đăng ký học, thi hoặc xét nâng hạng GPLX. Bạn phải chờ hết thời hạn bị tước và hoàn thành các nghĩa vụ xử phạt vi phạm hành chính xong thì mới đủ điều kiện nộp hồ sơ nâng hạng GPLX.

Bị tước bằng lái xe có bị trừ điểm nữa hay không?

Khi đã bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe (tước bằng lái) cho một hành vi vi phạm nặng, bạn không bị trừ điểm thêm đối với chính hành vi đó. Theo quy định hiện hành, trừ điểm và tước bằng lái là hai hình thức xử phạt bổ sung độc lập dành cho các mức độ vi phạm khác nhau. 

Tham khảo chi tiết: Các lỗi vi phạm bị tước bằng lái xe và Mức trừ điểm GPLX ô tô mới nhất.

Bị giữ GPLX ở tỉnh khác thì nhận lại như thế nào?

Có 2 lựa chọn: đến trực tiếp cơ quan đã ra quyết định để nhận, hoặc nộp phạt qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia và yêu cầu chuyển GPLX qua đường bưu điện về địa chỉ đăng ký.

Bị tước GPLX có phải thi lại không?

Không phải thi lại nếu thời hạn tước dưới 24 tháng và người vi phạm không mất điểm GPLX vượt ngưỡng. Trường hợp bị trừ hết điểm bằng lái xe theo hệ thống điểm mới, phải học và kiểm tra lại kiến thức pháp luật giao thông. Xem chi tiết: Trừ bao nhiêu điểm GPLX thì phải thi lại?

Trường Đào Tạo & Sát Hạch Lái Xe TP.HCM Đồng Tâm là trung tâm chuyên đào tạo, tổ chức thi sát hạch bằng lái xe hạng A1, thi bằng lái xe hạng A, thi bằng lái ô tô B, thi bằng lái C1, nâng hạng bằng các loại. 

Liên hệ để được tư vấn chi tiết nhất về các quy định về GPLX mới nhất!